Veelgestelde vragen

Het Slachtofferdevice is een klein GPS-apparaat, in de vorm van een sleutelhanger, voor slachtoffers van ernstige stalking en huiselijk geweld. Het is gekoppeld aan de elektronische enkelband van de verdachte of veroordeelde. Komt die persoon te dichtbij, dan waarschuwt de meldkamer van de reclassering het slachtoffer automatisch, 24 uur per dag. Het device heeft ook een noodknop waarmee het slachtoffer direct de politie alarmeert.

Voor het slachtoffer is het Slachtofferdevice gratis. Het apparaat zelf kost 393 euro en wordt samen met de meldkamer en de extra inzet van de reclassering door het Rijk betaald. De begeleiding door de vrouwenopvang, gemiddeld 5.000 tot 6.000 euro per slachtoffer, loopt via gemeenten.

De rechter. Het Slachtofferdevice kan alleen worden ingezet als de rechter, in het kader van een schorsing of als onderdeel van een straf, elektronische monitoring (een enkelband) oplegt aan de pleger in combinatie met het Slachtofferdevice. Deelname van het slachtoffer is altijd vrijwillig. Een gespecialiseerde advocaat kan de mogelijkheid bij justitie onder de aandacht brengen.

Nee. Het ministerie van Justitie en Veiligheid bevestigde in de Kamerbrief van 3 juli 2026 dat preventieve inzet niet mogelijk is: het device werkt alleen als de rechter elektronische monitoring aan de pleger heeft opgelegd. Draagt de pleger (nog) geen enkelband, dan is de AWARE-noodknop het alternatief. De Tweede Kamer heeft de regering wel per motie gevraagd om preventieve inzet te onderzoeken.

Na afloop van de inzet wordt het slachtoffer idealiter aangeboden om voor een bepaalde periode de AWARE-noodknop te gebruiken. Zo kan iemand langzaam toewerken naar een situatie zonder technische hulpmiddelen. Dat is vooral waardevol als de periode van elektronische monitoring is verlopen terwijl het dreigingsrisico nog bestaat. De begeleiding van het slachtoffer blijft gedurende het hele traject hetzelfde.

Het Slachtofferdevice wordt ingezet in Rotterdam-Rijnmond, Hart van Brabant, Haaglanden, Noord-Nederland (Groningen, Friesland en Drenthe), Amsterdam, West-Brabant en Zuid-Holland Zuid. Op onze pilotpagina staat een kaart van Nederland met alle regio's, inclusief de regio's die binnenkort aansluiten.

Medio 2027, volgens de uitrolplanning in de Kamerbrief van 3 juli 2026. Vanaf de zomer van 2026 sluiten Hollands Midden, het arrondissement Amsterdam, Zuid-Holland Zuid en Zeeland West-Brabant aan. Sinds juni 2026 lopen de voorbereidingen in Noord-Holland, Midden-Nederland en Oost-Nederland, met inzet verwacht eind 2026. In januari 2027 starten de laatste twee arrondissementen, Limburg en Oost-Brabant.

De Tweede Kamer wil dat. Op 30 juni 2026 nam de Kamer unaniem, met 150 stemmen voor en 0 tegen, de motie-Becker aan. Die verzoekt de regering het Slachtofferdevice al in het voorjaar van 2027 landelijk uit te rollen en te onderzoeken of het device preventief kan worden ingezet als onderdeel van een preventief dwangbevel.

Zolang het Slachtofferdevice in uw regio nog niet beschikbaar is, is de AWARE-noodknop het bestaande alternatief; die wordt in vrijwel alle centrumgemeenten aangeboden. Daarnaast kan een advocaat beoordelen welke beschermingsmaatregelen, zoals een contact- of gebiedsverbod, in uw situatie mogelijk zijn.

AWARE (Abused Women's Active Response Emergency) is een alarmsysteem van politie en hulpverlening voor slachtoffers van stalking en huiselijk geweld. Met de knop alarmeert het slachtoffer zelf direct de politie in een dreigende situatie. Aan AWARE is vrijwel altijd een hulpverleningstraject gekoppeld. Het systeem bestaat in Rotterdam sinds 2002 en wordt in vrijwel alle centrumgemeenten aangeboden.

De AWARE-knop werkt reactief: het slachtoffer drukt zelf op de knop als er gevaar is. Het Slachtofferdevice werkt proactief: het waarschuwt automatisch zodra de dader met enkelband te dichtbij komt, nog voordat die er is. De twee systemen worden nooit tegelijk ingezet, want de noodknopfunctie zit ook op het Slachtofferdevice. In de praktijk heeft een slachtoffer vaak eerst AWARE, daarna het device, en na afloop weer AWARE als afbouw.

De aanmelding voor AWARE verloopt via de hulpverlening, bijvoorbeeld via Veilig Thuis (0800-2000, gratis en 24/7 bereikbaar), de politie of de vrouwenopvang in uw regio. Zij beoordelen samen of het alarmsysteem past bij uw situatie.

De rechter kan bij een contact- of gebiedsverbod elektronische monitoring opleggen: de verdachte of veroordeelde draagt dan een enkelband met GPS. De meldkamer ziet continu of de drager zich aan het verbod houdt. Gekoppeld aan het Slachtofferdevice ontstaat een dubbele bescherming: de enkelband bewaakt de pleger, het device waarschuwt het slachtoffer.

De rechter of het Openbaar Ministerie kan elektronische monitoring opleggen, bijvoorbeeld als voorwaarde bij een schorsing van de voorlopige hechtenis, bij een voorwaardelijke straf of bij een voorwaardelijke invrijheidstelling. De reclassering adviseert daarover en voert het toezicht uit. Een enkelband is dus geen automatisme; het slachtoffer of diens advocaat kan er wel op aandringen dat deze voorwaarde wordt gevorderd.

De reclassering voert het elektronisch toezicht uit; de meldkamer wordt bemand door de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O) van Justitie. In 2024 droegen ruim 2.700 volwassenen op enig moment een enkelband. De Inspectie Justitie en Veiligheid concludeerde in januari 2026 dat de uitvoering aan de kwaliteitseisen voldoet en dat de enkelband vaker kan worden ingezet.

Stalking heet in de wet belaging en is strafbaar op grond van artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht. Het gaat om het stelselmatig en opzettelijk inbreuk maken op iemands persoonlijke levenssfeer, bijvoorbeeld door achtervolgen, voortdurend berichten sturen, opwachten of bedreigen. In 2023 werden 225.000 Nederlanders gestalkt, maar slechts 22 procent deed aangifte.

Er is juridisch sprake van stalking (belaging) als iemand stelselmatig en opzettelijk inbreuk maakt op uw persoonlijke levenssfeer, met het doel u te dwingen iets te doen of juist te laten, of om u vrees aan te jagen. Eenmalig ongewenst contact is dus nog geen stalking; het gaat om een patroon van gedragingen, zoals herhaald berichten sturen, opwachten, achtervolgen of via anderen contact zoeken. Hoe langer en intensiever het patroon, hoe sterker de zaak.

Bij een melding of aangifte van stalking kan de politie, vaak via de wijkagent, een stopgesprek voeren met de stalker: een formele waarschuwing dat het gedrag moet stoppen en dat bij doorgaan strafrechtelijke stappen volgen. Een stopgesprek wordt vastgelegd en telt mee als bewijs van het patroon als de stalking daarna doorgaat. Het is vaak een eerste stap, voordat maatregelen zoals een contactverbod of vervolging in beeld komen.

Een contactverbod verbiedt elk contact met het slachtoffer, direct en via anderen. Een gebiedsverbod (ook wel locatieverbod of straatverbod genoemd) verbiedt de pleger om in een bepaald gebied te komen, bijvoorbeeld rond de woning, school of werkplek van het slachtoffer. De verboden worden vaak gecombineerd en kunnen strafrechtelijk of civielrechtelijk worden opgelegd.

Er zijn twee routes. Strafrechtelijk: na aangifte kan de officier van justitie of de rechter een contact- of gebiedsverbod opleggen, bijvoorbeeld als voorwaarde bij een schorsing of straf, eventueel met enkelband. Civielrechtelijk: met een advocaat kunt u via een kort geding zelf een contact- of straatverbod eisen, ook zonder strafzaak. Een advocaat kan adviseren welke route in uw situatie het sterkst is.

De strafrechtelijke route kost u niets: na aangifte kan de officier van justitie of de rechter het verbod opleggen. Voor een civielrechtelijk contact- of straatverbod via een kort geding heeft u een advocaat nodig. Slachtoffers van ernstige gewelds- en zedenzaken hebben recht op kosteloze rechtsbijstand; in andere gevallen kan gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk zijn, afhankelijk van uw inkomen.

Meld elke overtreding bij de politie en houd bewijs bij, zoals berichten, tijdstippen en getuigen. Onderzoek van het WODC laat zien dat contactverboden in minstens een kwart van de zaken worden geschonden en dat handhaving vaak afhangt van meldingen door het slachtoffer zelf. Juist daarom is elektronische monitoring met het Slachtofferdevice zo waardevol: een schending wordt dan automatisch gesignaleerd.

Bij direct gevaar belt u 112. Verder: doe aangifte bij de politie, bewaar al het bewijs en zoek hulp via Veilig Thuis (0800-2000) of Slachtofferhulp Nederland (0900-0101). Maak duidelijk, eenmalig en schriftelijk, dat u geen contact wilt en reageer daarna nergens meer op. Een gespecialiseerde advocaat kan beschermingsmaatregelen zoals een contactverbod, AWARE of het Slachtofferdevice in gang zetten.