Straf voor stalking: wat riskeert een stalker?
Belaging is een misdrijf met een maximumstraf van drie jaar gevangenisstraf. Minstens zo belangrijk voor slachtoffers: de voorwaarden die de rechter aan een straf kan koppelen, van contactverbod tot enkelband met Slachtofferdevice.
De maximumstraf voor belaging
Artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht stelt op belaging een gevangenisstraf van ten hoogste drie jaar of een geldboete van de vierde categorie. Ging de stalking gepaard met bedreiging, vernieling of geweld, dan komen die feiten er als aparte delicten bovenop.
De maximumstraf is het plafond, niet de praktijk: de straf hangt af van de duur en ernst van de stalking, de gevolgen voor het slachtoffer, eerdere veroordelingen en de persoon van de dader.
Wat legt de rechter in de praktijk op?
Gevangenisstraf of taakstraf
Van taakstraffen bij lichtere zaken tot onvoorwaardelijke celstraf bij langdurige of gewelddadige stalking.
Voorwaardelijke straf met voorwaarden
Een deel van de straf blijft boven de markt hangen, gekoppeld aan een contact- en gebiedsverbod, vaak met reclasseringstoezicht.
Elektronische controle
De rechter kan een enkelband koppelen aan de verboden, en daaraan het Slachtofferdevice voor het slachtoffer.
Behandeling
Bij psychische problematiek kan behandeling als voorwaarde worden opgelegd, naast de bescherming van het slachtoffer.
De vrijheidsbeperkende maatregel: verboden die direct ingaan
Naast de straf kan de rechter een zelfstandige vrijheidsbeperkende maatregel opleggen (artikel 38v Sr): een contact- of gebiedsverbod dat direct uitvoerbaar kan worden verklaard, dus ook als de stalker in hoger beroep gaat. Op overtreding staat vervangende hechtenis: de stalker zit dan vast per schending.
Voor slachtoffers is dit vaak de belangrijkste uitkomst van de zaak: niet de straf zelf, maar een direct werkend, handhaafbaar verbod.
Schadevergoeding binnen de strafzaak
Als benadeelde partij kunt u uw schade meenemen in de strafzaak: therapiekosten, verhuiskosten, beveiligingsmaatregelen en smartengeld. Wijst de rechter de vordering toe met de schadevergoedingsmaatregel, dan int het CJIB voor u. Bij gewelds- en zedenmisdrijven geldt bovendien de voorschotregeling: heeft de dader acht maanden na het onherroepelijke vonnis nog niet betaald, dan keert de Staat het resterende bedrag aan u uit en verhaalt het op de dader.
Veelgestelde vragen
Krijgt een stalker meteen gevangenisstraf?
Meestal niet bij een eerste veroordeling zonder geweld; dan zijn taakstraffen en voorwaardelijke straffen met een contactverbod gebruikelijker. Bij langdurige stalking, recidive of geweld wordt onvoorwaardelijke celstraf reëler. De voorwaarden en verboden zijn voor uw veiligheid vaak belangrijker dan de strafmaat.
Wat gebeurt er als de stalker het contactverbod uit het vonnis overtreedt?
Bij een voorwaardelijke straf kan de rechter de voorwaardelijke straf alsnog laten uitvoeren. Bij een vrijheidsbeperkende maatregel (artikel 38v Sr) volgt vervangende hechtenis per overtreding. Meld elke schending dus bij de politie.
Kan de rechter behandeling opleggen in plaats van straf?
Behandeling wordt meestal opgelegd als voorwaarde naast een (deels voorwaardelijke) straf, niet in plaats van bescherming. Contactverboden en eventueel elektronische controle blijven daarnaast gewoon mogelijk.
Verandert de maximumstraf voor stalking binnenkort?
Er ligt sinds 29 juni 2026 een wetsvoorstel over psychisch geweld in consultatie dat onder meer het klachtvereiste bij belaging wil schrappen. Zolang dat geen wet is, geldt de huidige maximumstraf van drie jaar.
Wilt u dat uw zaak tot vervolging leidt?
Een gespecialiseerde advocaat dringt aan op vervolging, bepleit de juiste voorwaarden en verhaalt uw schade binnen de strafzaak.